Dans, marionet!

Ik houd van poppenspel. Klassiek, modern, handpoppen, stokpoppen, schaduwpoppen, lappen of dozen, maakt niet uit. Zelfs de fabrieks-Pinocchio’s uit de speelgoedwinkel betoveren me. Mijn grote liefde gaat uit naar het ‘klassieke’ marionettentheater. Waarom?

Marionetten

Hun verschijning. Tikje houterig, fragiel, een beetje elfachtig. De schone prinses, met haar stem van een volwassen man die een octaaf hoger spreekt, waardoor ze iets heel sensueels over zich krijgt.
De entourage. Vooral bij het klassieke marionettentheater: dat mysterieus verlichte venster, waardoor je vanuit de donkere zaal een andere wereld, een andere werkelijkheid ingetrokken wordt.
Hoe ze bewegen. In tegenstelling tot wat de titel suggereert kunnen de meeste marionetten niet dansen. (Behalve dan – o, zoet aangepaste herinnering – de ballerina’s uit Het Zwanenmeer door het Bolshoi Marionettentheater, in 1958 in Carré. Ik ben nog steeds verliefd!) Ze kunnen wel loopbewegingen maken maar niet echt lopen. Zelfs als hun knieën kunnen buigen (niet zelden de verkeerde kant op). Zwevend boven de grond bewegen ze zich voort. Een pop die stilstaat, staat altijd met de knieën iets gebogen, waardoor de dapperste held een romantische tragiek uitstraalt. Als hij het hoofd wendt naar een medespeler, blijft dat even nee-schudden. Haalt hij resoluut uit met zijn zwaard, blijft dat wat onzeker nawiebelen.
Het toneel. De traagheid van het spel. Hoe groter het toneel, hoe trager de handeling wordt. De pop moet immers voor zijn proporties flinke afstanden afleggen. Ook moeten de poppenspelers hoog, op ‘bruggen’, boven de scène staan, daarom zijn de draden langer. Soms gebruikt men in dat geval dun koperdraad, dat scheelt een beetje. De poppen zijn dan wel weer een stuk zwaarder. Ik heb opera’s zien uitvoeren door marionetten compleet met koren en massascènes. Maar ook kleinschaliger stukken Commedia dell’ Arte. En een prachtige sterfscène: de held zakte knap overtuigend inelkaar, eerst op zijn knieën, om met trillende stem nog iets te zingen en dan, zucht, languit. De poppenspeler maakte het af door het speelkruis bovenop de pop te laten kletteren. Dooier kan een marionet echt niet zijn!
Traagheid is het sleutelwoord. Als op de beelden van de eerste Maanlanding. Waardoor de hele handeling, en dus het verhaal zelf, een beetje uitgerekt wordt. Tot de tijd even stil gaat staan…

Fin

Advertenties